Voeding

Samenstelling borstvoeding

Moedermelk bevat alle voedingsstoffen die je kindje nodig heeft om goed te groeien en zich goed te ontwikkelen. Borstvoeding heeft een unieke samenstelling; de moedermelk is helemaal aangepast aan de behoefte van jouw kindje. Lees welke andere wonderlijke eigenschappen van borstvoeding onze onderzoekers in de afgelopen 100 jaar ook ontdekten.

Samenstelling van borstvoeding

Borstvoeding is helemaal afgestemd op de behoefte van je baby. Moedermelk bevat alle voedingsstoffen die hij nodig heeft. Het heeft namelijk veel voordelen: het ondersteunt bijvoorbeeld de ontwikkeling van zijn hersenen en het imuunsysteem. Daarom krijgt je baby met borstvoeding de beste start. In moedermelk zitten lactose en natuurlijke vetten. En daarnaast nog een heleboel andere voedingsstoffen die goed zijn voor de gezondheid van je kindje, zoals: 

  • Veel oligosachariden. Deze koolhydraten vind je bijna niet in koemelk. Deze suikers vormen een belangrijke voedingsbron voor de darmflora.
  • Veel meervoudig onverzadigde vetzuren. Moedermelk bevat de gezonde vetzuren DHA en AA. Deze ondersteunen de hersenontwikkeling van je kindje. 
  • Eiwitten. De eiwitten die erin zitten zijn belangrijk voor de groei en dragen bij aan de werking van het immuunsysteem van je kindje. Er zitten bijvoorbeeld antilichamen in die infecties tegengaan. Uit onderzoek blijkt dat te veel eiwitten niet goed zijn voor je kindje. Daarom bevat borstvoeding relatief weinig eiwit.
  • Weinig bacteriën. Op dit moment wordt onderzocht wat het effect is van de bacteriën die wel in moedermelk aanwezig zijn.

Borstvoeding heeft vele kleuren

In tegenstelling tot de witte kleur van koemelk, kan borstvoeding veel verschillende kleuren hebben. Dat is afhankelijk van verschillende factoren, waaronder jouw voeding. “Verse” moedermelk heeft vaak een gele, blauwachtige of lichtbruine kleur, terwijl bevroren moedermelk geelachtig kan zijn.

 

Veranderingen in moedermelk

Borstvoeding is uniek. Dat komt onder andere doordat het bestaat uit verschillende onderdelen. De samenstelling van moedermelk verandert in de periode dat je borstvoeding geeft, maar ook tijdens een voeding. De eerste moedermelk (tijdens de eerste dagen na de geboorte) noemen we colostrum. Deze melk is geel van kleur en bevat veel antilichamen. Je kindje kan colostrum makkelijk verteren en het wekt de eerste ontlasting van je kindje op. Deze zwarte ontlasting, ook wel meconium genoemd, bevat alle stoffen die tijdens de zwangerschap in de darmen van je kindje terecht zijn gekomen. Van de vierde tot de tiende dag na de geboorte ga je meer melk produceren. Deze melk bevat meer vetten en koolhydraten en minder eiwitten en mineralen. Deze melk is gelig van kleur. Na 10 dagen maakt je lichaam ‘volwassen’ moedermelk aan. Door de vele vetten en koolhydraten is je kindje verzadigd na een voeding. Het optimale eiwit- en mineralengehalte zorgt ervoor dat je kindje de voedingsstoffen binnenkrijgt die hij nodig heeft. Deze moedermelk heeft een wittige kleur. Tijdens elke voeding produceert je lichaam altijd een driegangenmenu voor je kindje: waterige voormelk, voedzame melk als hoofdgerecht en achtermelk om je kindje tevreden te stellen.

Voeding

Extra vitamines tijdens borstvoeding

Met borstvoeding geef je je baby de beste start. Moedermelk bevat namelijk alle voedingsstoffen die je kindje nodig heeft. Toch heeft hij van sommige vitamines nog wat extra nodig, namelijk vitamine K en D.

Lees meer

Bestanddelen en functie van borstvoeding

Moedermelk is de beste voeding voor je kindje. Het bevat alle voedingsstoffen die je kindje nodig heeft, in de juiste hoeveelheid. Hierdoor kan je kindje goed groeien en zich goed ontwikkelen. Bovendien ondersteunt moedermelk de gezonde hersenontwikkeling en de ontwikkeling van het immuunsysteem. De samenstelling van borstvoeding is uniek. Welke ingrediënten zitten er allemaal in?

Borstvoeding is eigenlijk een speciale melk met een hele ingewikkelde samenstelling. Het bestaat uit wel meer dan 200 onderdelen, maar voor het grootste deel (87,5 procent) uit water. In de overige 12,5 procent vind je koolhydraten, vetten en eiwitten. En een aantal belangrijke voedingsstoffen, zoals vitamines, mineralen en spoorelementen. Afhankelijk van de leeftijd van je kindje, bevat elke liter borstvoeding 53 tot 61 gram lactose, 30 tot 50 gram vetzuren, 10 tot 12 gram koolhydraten en 8 tot 10 gram proteïnen. 

Koolhydraten
Moedermelk is rijk aan koolhydraten. Deze suikers zijn belangrijke brandstoffen voor het lichaam: ze geven je kindje energie. Het grootste deel van de koolhydraten bestaat uit lactose. Dit wordt ook wel melksuiker genoemd. Lactose is belangrijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel ende hersenen. Borstvoeding bevat ongeveer 2x zoveel lactose dan koemelk.

Niet-verteerbare koolhydraten
Niet-verteerbare koolhydraten worden niet afgebroken in de maag en komen direct in de darmen terecht. Ze dragen bij aan de zachte ontlasting die typisch is voor kindjes die borstvoeding krijgen. De koolhydraten stimuleren de groei van de goede bacteriën. Deze bacteriën kunnen bijdragen aan de weerstand van je kindje en het immuunsysteem. Want wist je wel dat 70% van de cellen van ons immuunsysteem in onze darmen zit?

Vetten
Borstvoeding bevat relatief veel vet. Gelukkig zijn dat wel goede vetten: in borstvoeding zitten namelijk veel onverzadigde vetzuren, zoals DHA en AA. Deze dragen bij aan een gezonde hersenontwikkeling. En die gaat de eerste 3 jaren heel hard. De hersenen van je kindje groeien dan met gemiddeld wel 1 gram per dag.

Eiwitten
In moedermelk zitten relatief weinig eiwitten. En dat komt helemaal overeen met de behoefte van je kindje. Hij heeft er namelijk ook niet veel nodig. Een deel van de eiwitten die je kindje binnenkrijgt, heeft je kindje nodig voor de groei. Het onderdeel dat overblijft zorgt onder andere voor de bescherming tegen infecties.

Vitamines
Moedermelk bevat alle vitamines die je kindje nodig heeft in precies de goede verhouding. Zoals vitamine A, die belangrijk zijn voor de groei en ontwikkeling van de huid, het immuunsysteem en gezichtsvermogen. En de vitamines B en C. Houd je een vegetarisch voedingspatroon aan? Zorg er dan voor dat je voldoende van vitamine B12 en ijzer binnenkrijgt. Dan krijgt je kindje die ook binnen.

Vitamine D
Je kindje heeft vitamine D nodig voor de opbouw van de botten en tanden. Deze vitamine zorgt er namelijk voor dat calcium goed in het lichaam wordt opgenomen. Het lichaam kan zelf vitamine D aanmaken onder invloed van zonlicht, maar het advies is om je kindje dagelijks 10 microgram vitamine D te geven in de vorm van druppeltjes of tablets. Dit doe je tot je kindje 4 jaar is. Het maakt daarbij niet uit welke voeding je kindje krijgt. 

Voeding

Heb je vragen over borstvoeding?

Wij hebben er een aantal voor je op een rijtje gezet.

Lees meer

Hoeveelheid voedingsstoffen in borstvoeding

  • 8-10 gram eiwitten per liter borstvoeding 
  • 30-50 gram vet per liter borstvoeding 
  • 52-61 gram lactose per liter borstvoeding
  • 0-12 gram koolhydraten per liter borstvoeding

Borstvoeding past zich aan

Moedermelk heeft niet altijd dezelfde samenstelling, maar past zich aan de behoefte en de leeftijd van je baby aan. De eerste moedermelk, colostrum, wordt gevormd in de eerste dagen na de geboorte. En ook al maakt je lichaam er maar een kleine hoeveelheid van aan, colostrum is heel bijzonder. Niet alleen door de gele kleur, maar ook door het hoge gehalte aan eiwitten, immunoglobine, nucleotiden, mineralen en vitamines. Er zitten zelfs witte bloedcellen in die bacteriën en schimmels kunnen doden. Er zit minder vet en lactose in dan in de melk die je lichaam later produceert. Colostrum is licht verteerbaar en helpt het lichaam van je kindje om de eerste (zwarte) ontlasting, het meconium, af te voeren.

Van 4 tot 10 dagen na de geboorte produceer je melk die meer energie levert. Daarna volgt de ‘volwassen’ moedermelk. Hierin zitten veel vetten en koolhydraten; lekker verzadigend voor je kindje. Je kunt hier tot wel 700 ml per dag van aanmaken. Een hele prestatie van je lichaam.

Moedermelk is helemaal op maat. Zelfs tijdens de voeding. Eerst drinkt je kindje de waterige voormelk, waarin veel lactose zit. Deze voormelk lest de dorst, zodat je kindje kan genieten van de voedzame en verzadigende achtermelk. Hier zitten heel veel voedingsstoffen in. Dat moet ook wel, want je kindje heeft 3 tot 4 keer zoveel voedingsstoffen nodig als jij. En in het maagje van je baby past maar 200 ml. Terwijl in de maag van een volwassene wel 2.000 ml past.

Benieuwd wat er nog meer speelt tijdens de ontwikkeling van je baby?

Lees meer over 1 maand